Artikel Parool: Waarom vasten goed voor je is

Periodiek honger lijden is goed voor ons lichaam. Maar de drang om bovenmatig te eten zit diep in onze genen. Minder eten is lastiger dan af en toe niets eten. We hebben altijd geleefd onder omstandigheden waarin voedsel niet continu beschikbaar was. Pas de laatste paar honderd jaar, sinds de industriële revolutie, hebben heel veel mensen altijd voldoende te eten. “Maar voor een gezond lichaam is het helemaal niet goed om driemaal daags een flinke maaltijd te gebruiken. En voedsel is tegenwoordig overal en altijd goedkoop te krijgen. Die overmaat komt als een boemerang naar ons terug,” zegt Hanno Pijl, hoogleraar diabetologie van het Leids Universitair Medisch Centrum.

Hoe dat zo?

“Ons lichaam is nog steeds ingesteld op tijden met weinig voedsel. Dat gaat terug tot de tijd van de jager-verzamelaar. Toen was het bittere noodzaak om een periode zonder eten te kunnen overleven. Maar we hebben nog steeds de drive om al het eten dat we vinden direct naar binnen te werken. Terwijl we het nu niet meer nodig hebben.”

Waarom heeft de evolutie die drang inmiddels niet kunnen onderdrukken?

“De tijd sinds de komst van de landbouw, 10.000 jaar geleden, is extreem kort in evolutionaire termen. Voor substantiële aanpassingen heeft de evolutie veel meer tijd nodig. Bovendien werkt de geneeskunde die gewenste aanpassing tegen. Als je de natuur zijn gang zou laten gaan, zouden mensen die de neiging hebben te zwaar te worden, en daardoor minder vruchtbaar, langzaam uit de bevolking verdwijnen. Maar dat staan wij niet toe. Iedereen kan dankzij de medische wereld kinderen krijgen.”

We zouden periodiek kunnen vasten. Wat zijn de gezondheidseffecten daarvan?

“Dierexperimenten, vooral bij muizen en ratten, leveren bewijs voor gunstige effecten op het lichaamsgewicht, diabetes type 2, hart- en vaatziekten, sommige typen kanker, het immuunsysteem en ontstekingen. Dezelfde moleculaire biologie als bij dieren vindt plaats bij mensen. Er is dan ook veel reden om aan te nemen dat vasten bij mensen diezelfde voordelen zal laten zien: vrijwel geen diabetes, minder kanker en gezonder oud worden.”

Hoe is dat te verklaren?

“Voedsel is bouwstof en energie. Die bouwstof kun je wel even missen, maar energie heb je altijd nodig. Als we op een gegeven moment minder energie innemen, gaan onze cellen zichzelf opeten. Dat doen ze heel selectief. Ze eten niet de gezonde delen van de cel, maar gebruiken alleen de beschadigde delen als brandstof. Als je gaat vasten, ruimen die cellen zich als het ware vanzelf op. Die schoonmaakactie, autofagie heet dat proces, maakt dat je als het ware gezonder wordt.”

“Tevens wordt het hormonale systeem beïnvloed. Vooral de productie van groei stimulerende hormonen, zoals insuline, gaat naar beneden. Dat is gunstig, want we weten dat die groeifactoren cellen beschadigen. Dat gebeurt dus minder bij het vasten en verklaart tegelijk waarom minder eten vooral gunstig is voor suikerpatiënten.”

Zijn er ook effecten gevonden op het voorkómen van bepaalde ziektes?

“Calorische restrictie, anders gezegd: langdurig minder eten, voorkomt bij apen hart- en vaatziekten, kanker en diabetes. Ook bij talloze andere diersoorten, van wormen tot fruitvliegen en van vogels tot reptielen, is dat onderzocht. Bij al die dieren heeft minder eten hetzelfde effect op de gezondheid als af en toe niet eten. Periodiek vasten is minder intensief onderzocht, maar heeft in elk geval bij muizen dezelfde effecten.”

Minder eten is sowieso goed voor het lichaam?

“Ja, dat heeft hetzelfde effect als regelmatig vasten. Alleen is het veel moeilijker om elke dag het aantal calorieën met 30 tot 40 procent te minderen. Het gaat ons makkelijker af om af en toe een korte periode heel erg weinig te eten en daarna weer te doen wat je gewend bent.”

Doet u zelf aan vasten?

“Met enige regelmaat, samen met mijn vrouw. Dan eet ik alleen ‘s avonds rond een uur of zeven wat groentesoep en soms nog wat yoghurt met bosbessen. Meer niet, geen ontbijt en lunch en zeker niks tussendoor snaaien. De optimale duur van vasten volgens de Amerikaan Valter Longo, de grootste expert op dit gebied, ligt rond de vijf dagen per drie maanden. Maar wellicht heeft korter ook al gunstige effecten.”

Zijn er mensen bij wie schade kan ontstaan door periodiek honger te lijden?

“Dat weten we eigenlijk niet zo goed. Als je een laag lichaamsgewicht hebt, moet je oppassen dat je niet in een energetische crisis komt. En het is in het algemeen af te raden voor mensen die ziek zijn. Aan de andere kant zou het voor bepaalde ziektes, zoals reumatische aandoeningen, juist wel eens gunstig kunnen zijn. Het zou me niets verbazen als we de komende jaren meer leren over de therapeutische effecten van vasten op andere aandoeningen dan diabetes.”

Artikel in het Parool, 3 januari 2018 – Peter de Jaeger– Leiden

GERELATEERDE BERICHTEN

  • Detox Sapkuur

    Zo bereid je je voor op een detox sapkuur

    Een detox sapkuur is de eerste stap naar een gezondere levensstijl. Maar zonder enige voorbereiding een detox beginnen is de eerste en grootste fout die de meeste mensen maken. Je lichaam een aantal dagen ervoor al goed voorbereiden zal ervoor zorgen dat de detox sapkuur soepel verloopt en je lichaam zal je uiteindelijk erg dankbaar […]

  • Geen onderdeel van een categorie

    5 redenen om een detox sapkuur te plannen in de zomervakantie

    Het is zomer in Nederland!  Afgelopen weekend was het zwarte zaterdag in Frankrijk en kleurde de route du soleil zoals we pre-corona altijd gewend waren weer helemaal rood, met in file staande auto’s. Met onder hen ook veel Nederlanders en Belgen. Naast dat ik in de zomervakantie met mijn bonus gezin – mijn vriend heeft […]

  • Detox Review

    JUIZS Detox Sapkuur review van Jasmina

    Jasmina van Sparklesinsides heeft onlangs een JUIZS Detox Sapkuur gedaan. Ze vond het lang niet altijd even makkelijk en heeft soms ook een beetje gesmokkeld, maar heeft toch hele mooie resultaten gehaald. Ook geeft ze aan dat ze als diabetes 1 patiënt hele stabiele waarden had gedurende de detox. Lees haar eerlijke blog hier: Onlangs […]

  • JUIZS sappen

    Vitaminen & Corona

    Er is nog steeds heel veel onduidelijk over het Corona virus, maar langzaam maar zeker druppelt er beetje bij beetje steeds meer informatie binnen. Ik moet eerlijk zeggen dat ik zelf ook een beetje Corona-moe word, net als volgens mij de rest van Nederland. Inmiddels is het wel algemeen bekend dat indien je overgewicht hebt, […]

  • JUIZS sappen

    Het verschil tussen HPP en Pasteurisatie

    Eigenlijk zou je voor het maximum behoud van vitaminen een sapje gelijk moeten opdrinken direct nadat het geperst is. Maar dat gaat natuurlijk niet, wij staan lang niet altijd naast jou wanneer jij zin hebt in een cold pressed juice. Invriezen is ook niet ideaal, want door de ijskristallen in het sap, krijg je vlok […]

  • JUIZS sappen

    Say Hi tegen onze milieubewuste fles!

    Vaak worden benaderd door onze klanten met de vraag waarom wij geen glas gebruiken voor onze flessen. Wij hebben er bewust voor gekozen om geen glas te gebruiken voor onze flessen. Enerzijds kunnen we niet anders, omdat glas niet samen gaat met de HPP techniek. De waterdruk zou er voor zorgen dat het glas in duizenden […]